نام کتاب: ظهور نور


موضوع: مهدویت‏


نویسنده: آیت الله علی سعادت پرور

مشخصات نشر: انتشارات احیاء کتاب، چاپ اول، سال 1387

قطع: وزیری

تلفن مرکز پخش:  66902699 و  66921957



بخشی از مقدمه کتاب:


متدینین به ادیان الهى، عموما، به ظهور انسان بلندمرتبه و جلیل القدرى که نابسامانی هاى بشر را به سامان رساند و عدل و داد را در روى زمین، برقرار نماید و بینى ستمگران را به خاک ذلّت بمالد، امیدوار و معتقد هستند، و از فرقه‏ هاى بى‏ بتّه و گروه هاى مضمحل شده که بگذریم، على رغم اختلافى که در نام، خصوصیات و نسب آن مصلح وجود دارد، اصل این امید و اعتقاد، در بین همه مشترک و از عمق و گسترش چشمگیرى برخوردار است.

طبیعى است که چنین اعتقاد عمیق، ریشه‏ دار و گسترده‏ اى که با اساس و پایه‏ هاى زندگى بشر در تماس بوده و در اندیشه و نحوه رفتار دینى، سیاسى و اجتماعى انسان تأثیر جدى دارد، سؤالات متنوّع و متعددى را با خود همراه داشته باشد و معتقدان به آن، با عشق و علاقه وافرى، به دنبال یافتن پاسخ ها و رفع ابهامات از مسائل مختلف مربوط به این موضوع باشند.

در بین معتقدان به امام زمان(عج)، طیف گسترده‏ اى از اعتقادات، از اوج افراط گرفته تا غایت تفریط، به چشم مى‏ خورد؛ به خصوص درباره دیدن چهره مبارک آن حضرت یا ممکن نبودن زیارت ایشان، نحوه رفتار سیاسى مناسب با ظهور حضرت، محل اقامت حضرت، جایى که بتوان دستى به دامنش رساند، و در خصوص مسائلى از این قبیل، شاید چیزى در حدود تعداد معتقدان به آن حضرت، اعتقادات گوناگون، و نیز انواع مختلفى از امید و آرزو وجود داشته باشد.

کتاب هاى مختلف و فراوانى، چه در اصل مسأله مهدویت و چه راجع به مسائل مربوط به آن، نوشته شده است که هرکدام با دیدگاهى خاص خود، قضیه را دنبال نموده و در صدد بالا زدن پرده‏ اى از پرده‏ هاى روى حقیقت، برآمده است، امّا نه تنها کتاب هاى موجود، بلکه حتى تمام کتاب هایى که تا ظهور آن حضرت نوشته شوند نخواهند توانست تمام ابعاد قضیه‏ اى را که بخش اصلى آن به اراده خداوند، پنهان است، روشن کنند و فقط نور ظهور، قادر خواهد بود همه ابهامات را از میان بردارد.

با این‏همه، پیگیرى صحیح و جدّى مسائل اصولى و سؤالات راهگشا، کارى بس ضرورى است و براى رسیدن به توضیحات روشنگر و پاسخ هاى نزدیک به حقیقت، به هیچ نوع تلاشى نباید بسنده کرد و نباید مسأله را تمام‏ شده تلقى نمود.

امّا آنچه در این مسیر و در این تلاش ها، حتّى براى لحظه‏ اى، نباید مورد غفلت واقع شود این است که چون اصل قضیه، به اراده پروردگار، از دید و دسترس مردم پنهان است و از همین‏ رو قرار بر این نبوده است که همه‏ چیز، به وضوح و بى‏ پرده براى مردم آشکار باشد، بنابراین براى کسب اطلاعات صحیح، باید به سراغ منابعى که از غیب نازل شده‏ اند یا با غیب مرتبط هستند، رفت و از ساحت عصمت اولیاء علیهم السّلام و علم الهى که نزد آنان به ودیعه گذاشته شده است مدد جست و از خیالبافى، داستانسرایى، قیاس هاى بیمورد و خوشامدها و استحسانات، جدا پرهیز نمود.

البته معلوم است که استفاده تحقیقى از این منابع، به نوبه خود، کارى فنّى است که علاوه بر آشنایى با آنها، به انس و ممارست با قرآن و سنت و کسب بینش لازم و مناسب براى دریافت مخ مطلب از لابلاى آن ها، و از همه مهمتر به عنایت خاص الهى نیازمند است.

کتاب شریف «ألشّموس المضیئة فى الغیبة و الظّهور و الرّجعة»- کتاب حاضر برگردان آن کتاب از عربى به فارسى است- در چهار باب:

الف. مسائل مربوط به قبل از غیبت صغرى‏

ب. مسائل مربوط به غیبت صغرى و کبرى تا زمان ظهور

ج. اتفاقات زمان ظهور

د. رجعت‏

تنظیم شده است که هر باب داراى فصل هاى متعددى است و به آنچه لازم است که یک انسان معتقد به حضرت مهدى علیه السّلام، درباره موضوع بداند، پرداخته است و با استفاده از آیات و روایات، در رفع مشکلات و حل پیچیدگی هاى موضوع، تلاش نموده است.

از خصوصیات کتاب، این است که مؤلف محترم، با اعتقاد به نورانیت کلام امامان معصوم علیهم السّلام و عین حق و صدق بودن آنها و شارح و بیانگر آیات قرآن بودن آنها، و به دور از اظهار نظرهاى بى‏ پایه شخصى، و عارى از کمترین ادعاها، مجموعه‏ اى از آیات و روایات را گردآورى و در فصول مربوط به هر باب، دسته‏ بندى نموده است و با این کار، مشکل بزرگ مراجعه به انبوه روایات متفرق را آسان کرده است.

براى کسانى‏ که با تفسیر و تأویل آیات قرآن آشنایى ندارند و صحیح و سقیم روایات را نمى‏ شناسند و به خاطر اشراف نداشتن بر حقایقى که در طول زمان آشکار مى‏ شوند از فهم احادیث معصومین عاجزند، یا به علت برخوردارى از منش انکار، و نداشتن سر تسلیم به حقیقت، یا دارا بودن روحیه تنسّک و تعبّد محض و بى‏ بهره بودن از دین فهمى، از مجموعه‏ اى از آیات و روایات پراکنده طرفى نمى‏ بندند، صرف مراجعه به روایات، دردى را دوا نمى‏ کند، به‏ ویژه آنکه، گوناگونى در تعبیر و اختلاف در مفهوم، در میان روایات، بسیار زیاد است و براى افراد غیر بصیر یا تازه‏ کار، گیجى و سردرگمى به دنبال دارد.

هنر و ویژگى اصلى کتاب، توجه به این مسأله مهم، و اقدامى بدیع براى استفاده مناسب از آیات قرآن و روایات امامان معصوم علیهم السّلام است.

برخورد ناشیانه - و البته بى‏ غرض- با روایات، یا موجب خواهد شد که مجموعه‏ اى از اطلاعات مختلف و مغایر با یکدیگر را، فقط به خاطر تعبد به روایت- عینا بپذیریم و به باقى ماندن ابهامات، رضایت دهیم، یا سبب خواهد شد که براى راحت کردن خیال خودمان، از مجموعه عظیمى از روایات، که اکثریت قریب به اتفاق آنها به نحو صحیح و قابل‏ قبول از امام معصوم نقل شده‏ اند، دست بشوییم و معلوم است که هیچ کدام از این‏ دو راه، منطقى نیست و به رسیدن به حقیقت منجر نمى‏ شود.

توجه به خصوصیات دوره‏ هاى مختلف زندگى حضرت مهدى(عج) و لوازم آن،

فهم معنى ولایت ائمه علیهم السّلام، اعتقاد به آن و دخالت دادن آن در برداشت صحیح از روایات، درک حقیقت ظهور و رجعت و قیامت و مراجعه عالمانه به روایات آنها و استفاده از روایاتى که آیات قرآن کریم را توضیح داده و تأویل آنها را بیان کرده است، زمینه جمع بین روایات را فراهم ساخته است، یعنى کارى که فقط در مباحث فقه و اصول، براى رسیدن به واقع یا فهم تکلیف ظاهرى، رایج بوده و در بقیه زمینه‏ ها مورد غفلت واقع شده است، در این کتاب انجام شده و با عرضه روایات بر یکدیگر و نیز بر آیات قرآن کریم، تا جایى که ممکن بوده، بین روایات، جمع صورت گرفته است و از این رهگذر، گره‏ هایى از روایات گشوده شده و به سؤالات زیادى پاسخ داده شده است.

رجعت، به جاى آنکه با زمینه‏ چینى مناسب و استدلال عقلى و بازگشت به مسأله قدرت پروردگار، لااقل در بوته احتمال و امکان گذاشته شود، معمولا با تعجب و انکار و استبعاد تلقى شده و بدون هیچ دلیل منطقى، ناممکن شمرده شده، یا على رغم کثرت ذکر آن در متون روایى، از سوى منصف ترها، به وادى سکوت سپرده شده است.

گذشته از اصل مسأله رجعت، که هیچ دلیل عقلى بر ردّ آن وجود ندارد، و به عکس با همان ادلّه عقلى باید آن را کاملا ممکن و محتمل شمرد، در توضیح جزئیات آن هیچ جایى براى میدان دارى عقل نیست و کمیت استدلالات عقلى در آن کاملا لنگ است، و چنین است که در این زمینه فقط باید به روایات تمسّک جست و از تفسیر روایى آیاتى که با رجعت رابطه دارند و از تأویلات معصومین علیهم السّلام، استفاده کرد و این همان کارى است که به علاوه هنر جمع روایات، در باب چهارم کتاب «الشموس المضیئه» صورت گرفته است تا خواننده را از گرفتارى در دام استبعاد و انکار رهانیده و به سوى فهم موضوع و درک اطلاعات درست، رهنمون شود. ضمن آنکه استفاده بجا از افاضات نورانى حضرت علامه طباطبائى رضوان اللّه علیه- که اوج درک‏ و فهم دقیق از آیات و روایات را به نمایش گذاشته - به مطالب باب رجعت، لطافت و استحکام خاصى بخشیده است.

از سوى دیگر، مطالب فصل هاى متعددى از کتاب، غیرمستقیم، خواننده را به نیازها و وظایف فکرى و عملى انسان در رابطه با امام زمان علیه السّلام و بهره‏ بردارى بهتر از این اعتقاد، توجه مى‏ دهد که به نظر مترجم، شاید در بین کتاب هایى که در موضوع مهدویت و امام زمان علیه السّلام نوشته شده است، از این نظر، منحصر به فرد باشد.

مطالبى چون:

الف. توجه دائمى به اصل وجود حضرت مهدى علیه السّلام.

ب. توجه دائمى به مقام نورانیت و ولایت آن حضرت.

ج. توجه به غیبت ولى خدا.

د. توجه به حالات ایشان در غیبت.

ه. توجه به احاطه علمى ایشان به ما و افکار و اعمالمان در هرحال.

و. یقین به ظهور آن حضرت و امید به درک ظهور.

ز. تلاش و استغاثه براى فرج شخصى قبل از فرج عمومى.

ح. استغاثه براى تعجیل در فرج عمومى.

ط. توجه به تحقق فرج شخصى با عنایت آن حضرت، در فرج عمومى.

ى. ترغیب به ورع و زندگى همسو با عدالت.

ک. بیان شبهات در مورد حضرت مهدى و علائم راهنما براى خلاصى از آنها و موارد متعدد دیگر، از جمله مطالب ارزشمندى هستند که اشاره به آنها، در لابلاى مطالب عناوین اصلى، روح خواننده را نوازش مى‏ دهد.

کتاب «الشموس المضیئه» داراى مطالب و نکات ارزنده بسیار زیادى است که با مطالعه بدون تأمّل یا اکتفا به یک بار مطالعه، به تمام آنها نمى‏ توان دست یافت.